Državni ured za reviziju sproveo je reviziju finansijskih izvještaja za 2024. godinu, zajedno s revizijom usklađenosti, Opštine Ohrid.
Revizijom su utvrđeni nedostaci, nepravilnosti i problemi neusklađenosti u poslovanju Opštine. Zbog njihovog značaja, izdato je mišljenje s rezervom o pravičnosti i tačnosti finansijskih izvještaja za 2024. godinu, te negativno mišljenje o usklađenosti sa zakonskim propisima, smjernicama i utvrđenim politikama za osnovni budžetski račun (630). Slično tome, izdato je negativno mišljenje i o pravičnosti i tačnosti finansijskih izvještaja za 2024. godinu i o usklađenosti sa zakonskim propisima, smjernicama i utvrđenim politikama za osnovni budžetski račun (637).
Opština Ohrid nije evidentirala potraživanja po osnovu naknade za održavanje javne čistoće. Javno preduzeće „Ohridski komunalec“ godinama nije uplaćivalo ova sredstva u opštinski budžet. Za 2024. godinu javno preduzeće je prijavilo obaveze u iznosu od 22.880.000 denara po ovom osnovu, dok je Opština za 2021., 2022. i 2023. godinu podnijela tužbe u ukupnom iznosu od 53.831.000 denara.
Potraživanja za opštinsku naknadu za parkiranje takođe nisu evidentirana. Javno preduzeće „Biljanini Izvori“, odgovorno za upravljanje parkingom u opštini Ohrid, više puta nije izmirilo ovu naknadu tokom dužeg perioda, koja, prema evidenciji preduzeća, iznosi 3.901.000 denara.
Bez odluke Opštinskog vijeća, otpisana su potraživanja od budžetskih korisnika u iznosu od 534.000 denara, koja se odnose na fakturirane komunalne troškove za period 2017–2020. Pored toga, otpisana su potraživanja više fizičkih i pravnih lica u ukupnom iznosu od 4.832.000 denara, bez odgovarajuće prateće dokumentacije.
Obveznicima koji su u prethodnim godinama stekli dodatnu ili novu imovinu nije obračunavan porez na imovinu, a na obaveze poreza na imovinu koje nisu plaćene u propisanim rokovima nije obračunavana niti naplaćivana kamata.
Naknada za uređenje građevinskog zemljišta obračunava se na osnovu odluka iz 1997., 1999. i 2011. godine, kojima je procenat naknade utvrđen po zonama prema prosječnoj građevinskoj vrijednosti po m² neto površine koja iznosi 17.000 denara. Zone nisu ažurirane u skladu sa stepenom izgrađenosti, što utiče i na ostvarene prihode i na sredstva potrebna za uređenje građevinskog zemljišta.
Opštinsko vijeće nije usvojilo urbanističke planove za 11 naselja, a iako su za 9 drugih naselja izdata rješenja o odobravanju programa planiranja, urbanistički planovi još nisu pripremljeni. Revizijom su također utvrđeni završeni objekti i objekti u toku za individualno stanovanje i hotelski kompleks u nekim naseljima, za koje nije plaćena naknada za uređenje građevinskog zemljišta, niti su izdate građevinske dozvole.
U postupcima za utvrđivanje pravnog statusa bespravno izgrađenih objekata, zakonski rokovi se ne poštuju, a naplata naknade za legalizaciju – odobrene za odgođeno plaćanje u 12 jednakih mjesečnih rata – se ne prati, što rezultira izdavanjem rješenja nakon što je uplaćena samo jedna rata. Iako je Općinsko vijeće usvojilo 1.748 odluka kojima se utvrđuje potreba za izradom urbanističke dokumentacije radi integracije bespravno izgrađenih objekata, po tim odlukama nije preduzeta nikakva akcija u propisanom roku od pet godina.
Za bespravno izgrađene objekte koji ne ispunjavaju uslove za izdavanje urbanističke saglasnosti, izdato je 4.847 rješenja o odbijanju legalizacije; međutim, nisu preduzete nikakve mjere za uklanjanje ovih objekata, uprkos tome što su ovlašteni građevinski inspektori izdali 456 konačnih i izvršnih upravnih akata između 2019. i 2024. godine. Kao rezultat toga, obaveza iz „Plana zaštite kulturne baštine“ da se pripremi sveobuhvatni popis svih bespravno izgrađenih objekata i procijeni njihov uticaj na izuzetnu univerzalnu vrijednost općine nije ispunjena. Nadalje, nije ispunjen ni zahtjev za uklanjanje svih bespravnih objekata, posebno onih unutar Nacionalnog parka Galičica koji, na osnovu prethodnih procjena, predstavljaju prijetnju imovini i integritetu i autentičnosti grada.
Nije usvojen urbanistički plan za obalnu liniju (pojas od 50 metara mjereno od granice katastarske parcele 1/1, „Ohridsko jezero“). Pored toga, za Godišnji program za postavljanje urbane opreme za 2024. godinu nije dobijena saglasnost od Zavoda za zaštitu kulturne baštine.
U 2024. godini, 23 ugostiteljska objekta koristila su javne saobraćajne površine bez dozvola za postavljanje urbane opreme i bez plaćanja komunalne naknade za korištenje javnog prostora. Osim toga, iako su izdate dozvole važile tri mjeseca, korištene su dvanaest mjeseci.
Instalirana urbana oprema (nadstrešnice koje su strukturno pričvršćene za javni prostor trajnim konstrukcijskim elementima, čelični stubovi i zatvoreni prostori sa staklenim pregradama ) nije lagana, demontažna konstrukcija i ugrožava i primarnu namjenu prostora i sigurnost saobraćaja .
Gradonačelnik nije izdavao dozvole za ugostiteljske djelatnosti koje se obavljaju izvan poslovnih prostorija u prostorima određenim za takve usluge, što je kršenje Zakona o ugostiteljskoj djelatnosti.
Opština ne naplaćuje komunalne naknade za korištenje prostora za kampovanje, postavljanje šatora ili slične aktivnosti, uprkos tome što je u opštini Ohrid registrovano šest auto-kampova.
Na osnovu sporazuma iz 2023. godine, u Katastru Velgošti (KO Велгошти) izvršena je eksproprijacija građevinskog zemljišta u vlasništvu pravnog lica. Prema Generalnom urbanističkom planu (GUP), zemljište je namijenjeno za objekte javne upotrebe/izgradnju groblja. Kao naknada za eksproprisano zemljište obezbjeđuje se građevinsko zemljište u državnom vlasništvu namijenjeno za hotelski kompleks . Prema procjeni koju je izvršio ovlašteni procjenitelj, vrijednost eksproprisanog zemljišta procijenjena je na 3.315.000 denara, dok je vrijednost zemljišta ponuđenog kao naknada procijenjena na 2.622.000 denara. Za razliku od 693.000 denara predložena je druga nekretnina, za koju je postupak još uvijek u toku. Budući da naknada podrazumijeva zamjenu eksproprisanog zemljišta za drugo državno zemljište, predmet je dostavljen i Državnom tužilaštvu Republike Sjeverne Makedonije (RSM). Ured je naglasio da je, prema Zakonu o vodama, zemljište koje se nalazi u neposrednoj blizini obale Ohridskog jezera zabranjeno da bude predmet pravnih transakcija .
Prava vlasništva nisu registrovana za kapitalna ulaganja u vodovodne, kanalizacione i oborinske mreže, kao ni za proširenje općinske zgrade, uprkos tome što se ova imovina koristi duži period. Pored toga, osnovne i srednje škole i jedan vrtić, preneseni 2005. godine, registrovani su na ime pojedinačnih korisnika bez odluke Općinskog vijeća.
Za izgradnju opštinskih puteva, postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda i projekte linearne infrastrukture, koji prema Zakonu o gradnji spadaju u drugu kategoriju objekata, nisu dobijene građevinske dozvole. Građevinske aktivnosti se izvode bez pripremljenih projekata ili dokumentacije. Nadležni općinski odjeli su pripremili tehničke specifikacije i predmjer radova. U 2024. godini za ove radove isplaćeno je ukupno 49.431.000 denara.
Aktivnosti kulturnog programa su realizovane bez javnog poziva ili objave na veb stranici Opštine i bez jasno utvrđenih kriterijuma za raspodjelu i korištenje sredstava. Sportski klubovi i udruženja koja nisu aplicirala primila su 37.400.000 denara, što predstavlja 59% ukupnih sredstava Programa.
Opština je isplatila 36.505.000 denara (592.000 eura) subvencija javnim preduzećima bez odobrenja Vijeća ili usvojenog Programa subvencija. Sredstva su bila namijenjena za operativne troškove, dospjele obaveze i investicije. Isplate su izvršene na osnovu nepotpunih zahtjeva i dokumentacije u vezi sa obimom aktivnosti u godišnjim planovima rada javnih preduzeća.
Opština nije uspostavila odgovarajuće materijalne i računovodstvene evidencije za prijem i izdavanje materijala. Obaveze se ne evidentiraju na vrijeme, a popis imovine i obaveza nije proveden u skladu sa zakonskim i regulatornim zahtjevima.
Date su preporuke za rješavanje utvrđenih problema i pozivanje nadležnih institucija i odgovornih osoba da preduzmu potrebne mjere.
(Revizije info)
