Ured za reviziju institucija Bosne i Hercegovine objavio je 17. septembra 2026., izvještaj o provedenoj finansijskoj reviziji Izvještaja o izvršenja budžeta institucija BiH za 2025. godinu. Čime je završio sve finansijske revizije planirane programom svog rada za 2026. godinu.
Prethodno je – objavivši 01. juna 27, 11. jula 21 i 20. jula 25 izvještaja – završio sa revizijom svih 74 institucije na državnom nivou (bez objave izvještaja o OSA-i).
Ovaj posljednji objavljeni izvještaj predstavlja konsolidovani – zbirni izvještaj svih budžetskih korisnika i daje ukupnu sliku budžetske potrošnje na nivou institucija BiH. U tom smislu, izvještaj o izvršenju budžeta institucija BiH koji je revidiran predstavlja zajedničku odgovornost budžetskih korisnika, Ministarstva finansija i trezora i Vijeća ministara BiH.
Ni ove godine izvještaj o izvršenju budžeta institucija BiH nije dobio pozitivnu ocjenu ni za jednu komponentu finansijske revizije – ni za finansijske izvještaje ni za usklađenost aktivnosti, finansijskih transakcija i informacija sa zakonima i drugim propisima.
Posljednji put – i to samo za usklađenost – izvještaj o izvršenju budžeta institucija BiH pozitivnu ocjenu dobio je u finansijskoj reviziji za 2018., mada je i te godine konstatovano kršenje rokova za usvajanje Globalnog okvira fiskalnog bilansa i politika u BiH, te, Dokumenta okvirnog budžeta BiH za period 2018– 2020. godina, kao i Zakona o budžetu institucija BiH i međunarodnih obaveza BiH za 2018. godinu.
U zadnjih 7 godina, dakle, izvještaj o izvršenju budžeta institucija BiH, od revizora je dobijao mišljenje s rezervom za obje komponente finansijske revizije. Najčešće uz dodatna “skretanja pažnje”.
Poseban problem je što se nedostaci zbog kojih se izriču ovakve ocjene ponavljaju iz godine u godinu, odnosno, što vlast, posvećana stranačkim ili ličnim interesima svojih lidera, ignoriše preporuke revizora i ne čini ništa da poboljša svoju efikasnost i otkloni nedostatke, greške i nezakonitosti u svom radu. Stranački interesi uvijek su ispred interesa države i građana, a blokade u radu institucija uobičajeni način političke borbe u BiH.
Što ne samo da ukazuje na frapantnu neodgovornost vlasti i nezainteresovanost nekih njenih stranačkih komponenata za efikasno funkcionisanje državnih institucija (ili čak zainteresovanost za njihovo urušavanje), nego i obesmišljava rad Ureda za reviziju, odnosno reviziju samu.
U prethodnim smo godinama svjedočili upornom odbijanju parlamentaraca da uopšte razgovaraju o suštini problema na koje ukazuju revizori (recimo kršenje zakona nepravovremenim usvajanjem budžeta), pa čak i napadima na nezavisnost revizora, u obliku primjedbi da se oni bave temama kojima ne bi trebali, jer su, kao, one rezervisane za političare (pa je ispalo da je donošenje budžeta stvar političke odluke a ne zakonske obaveze itsl.). Umjesto poštovanja prema radu revizora i ozbiljne analize i diskusije o problemima na koje oni ukazuju, s ciljem iznalaženja rješenja (što je normalna reakcija u EU) i efikasnih mjera (uključujući sankcije) koje bi pospješile realizaciju revizorskih preporuka, parlament se, u ovom kontekstu, uglavnom bavio formalnim odrađivanjem obaveza, besmislicama i opstrukcijom.
“Imamo problem što nemamo Budžet! I vi znate da taj problem i te kako prouzrokuju ljudi koji blokiraju ovu državu. Na žalost, vi u tome saučestvujete. I to vrlo aktivno”, izjavio je današnji član Predsjedništva BiH, a tada delegat u Domu naroda državnog parlamenta Denis Bećirević, u polemici sa kolegicom Dušankom Majkić, na sjednici Doma, u januaru 2021.
A upravo nesposobnost ili nezainteresovanost vlasti da na vrijeme, u rokovima propisanim Zakonom, usvoje Budžet (Budžet za 2025. je, recimo, umjesto do kraja 2024. usvojen tek u novembru 2025., a Budžet za 2026. umjesto do kraja 2025. usvojen je krajem jula 2026.), uz nerealno iskazivanje pozicije stalnih sredstava i kratkoročnih potraživanja u Bilansu stanja, zbog izostanka evidentiranja određenih stalnih sredstava i potraživanja, te neriješenog pitanja upravljanja državnom imovinom kojom raspolažu ili koju koriste institucije BiH, kvalifikacije su koje se uporno ponavljaju godinama.
Kao što se godinama, zbog njihove katastrofalne realizacije, ponavljaju iste preporuke.
Revizori su, Vijeću ministara BiH i Ministarstvu finansija i trezora BiH, nakon provedene revizije Izvještaja o izvršenja budžeta institucija BiH za 2025. godinu, dali 28 preporuka, od kojih je svega 8 novih, a ostalih 20 su ponovljene, nerealizovane preporuke iz ranijeg perioda.
A od 32 preporuka iz prethodne godine, u potpunosti je, u međuvremenu, realizovano njih tek 3 (9% !). Što dodatno govori o ignorisanju problema i svojih obaveza, te Ureda za reviziju, od strane institucija vlasti BiH, odnosno stranaka koje državu drže zarobljenom.
Ured je kroz obavljenu reviziju dodatno skrenuo pažnju na nezadovoljavajući sistem naplate, evidentiranja i kontrole prihoda te usaglašavanja prihoda evidentiranih u Glavnoj knjizi trezora s podacima iz pomoćnih evidencija kod institucija BiH, kao i na potencijalne obaveze po osnovu sudskih sporova, arbitražnih i drugih postupaka.
Zakonom o Budžetu institucija BiH i međunarodnih obaveza BiH za 2025. godinu odobrena su sredstva u ukupnom iznosu od 2,797 milijardi KM, od čega 1,571 milijarda KM za finansiranje institucija BiH, a 1,227 milijardi KM za servisiranje vanjskog duga. Nakon izmjena i dopuna, korigovani budžet iznosio je 3,267 milijardi KM, dok su ukupno izvršeni rashodi iznosili 2,499 milijardi KM, odnosno 77% korigovanog budžeta.
Najniži procenat izvršenja zabilježen je kod kapitalnih izdataka – svega 14%. Prema nalazima revizije, nizak nivo izvršenja prvenstveno je posljedica privremenog finansiranja institucija BiH tokom 11 mjeseci 2025. godine, ali i dugogodišnje neefikasne realizacije višegodišnjih projekata.
I, na kraju, treba naglasiti: Ured za reviziju institucija BiH, i pored svoje nesavršenosti i potrebe da unese značajne promjene u svom radu, za razliku od institucija vlasti, ispunjava svoju projektovanu društvenu ulogu i, u kontinuitetu, u potpunosti realizuje svoje obaveze i planove, pridržavajući se pritom međunarodnih profesionalnih standarda.
Ili, kako je to, svojevremeno, ocijenio već pomenuti Denis Bećirević: “Dobra nam je ova revizija, ovaj Ured za reviziju, kakav je Dom naroda, kakav je Predstavnički dom, kakvo je Vijeće ministara, pa i Predsjedništvo BiH.”
(N.N., Revizije info)
